Y học cổ truyền là gì? Những kiến thức thú vị về y học cổ truyền mà bạn nên biết
Y học cổ truyền không mấy phổ biến với những lớp bạn trẻ ngày nay. Thế nhưng ngành y học này đang dần đóng một vai trò quan trọng trong nền y học nước nhà. Có rất nhiều kiến thức thú vị mà có thể bạn chưa biết về ngành y học cổ truyền đấy!
Y học cổ truyền là gì?
Y học cổ truyền (Tiếng anh: Traditional medicine) là ngành y học nghiên cứu các kiến thức, kinh nghiệm phòng bệnh, chữa bệnh truyền thống được phát triển, đúc kết qua nhiều thế hệ trong các quốc gia, xã hội khác nhau. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa y học cổ truyền là “tổng hợp của các kiến thức, kỹ năng và thực hành dựa trên lý thuyết, niềm tin và kinh nghiệm bản địa của các nền văn hóa khác nhau, dù có thể giải thích hay không, được sử dụng trong việc duy trì sức khỏe. như trong phòng ngừa, chẩn đoán, cải thiện hoặc điều trị bệnh thể chất và tinh thần “. Y học cổ truyền là nền móng và nguồn tài nguyên cho y học khoa học.
Mỗi quốc gia đều có 1 nền y học cổ truyền riêng. Ở một số nước châu Á và châu Phi, có tới 80% dân số sử dụng dịch vụ y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe ban đầu của họ.Y học cổ truyền thường bị coi là một hình thức của y học thay thế. Các trường phái thực hành của ngành này có thể bao gồm y học dân gian châu Âu, Trung Y (y học của Trung Quốc), y học cổ truyền Việt Nam, Y học cổ truyền La mã, Y học cổ truyền Hy Lạp, Mayongia bản địa truyền thống (Assam), y học bản địa truyền thống của Assam và phần còn lại của đông bắc Ấn Độ, y học cổ truyền Hàn Quốc, y học cổ truyền châu Phi, Ayurveda, Siddha, Unani, Y học Iran cổ đại, Iran (Ba Tư), Y học Hồi giáo, Muti và Ifá.
Các ngành khoa học nghiên cứu trong y học cổ truyền bao gồm dược liệu, thảo dược học, phương pháp điều trị không dùng thuốc, trị liệu bằng tác nhân vật lý, dưỡng sinh, dinh dưỡng, tâm lý học, y học dự phòng, phục hồi chức năng, nắn bó xương khớp (đã trật), ethnoménine, ethnobotany và nhân học y tế.

Cách chẩn đoán bệnh trong y học cổ truyền
Nếu như ngành y học phương Tây sở hữu rất nhiều phương pháp áp dụng các công nghệ hiện đại vào việc kiểm tra sức khỏe của bệnh nhân thì nền y học cổ truyền chỉ chẩn đoán bệnh dựa trên bốn phương pháp ngoại quan được gọi là tứ chẩn.
Vọng chẩn
Phương pháp vọng chẩn dựa trên các thông tin về điều kiện sống cũng như hoàn cảnh và các dấu hiệu biểu hiện trên cơ thể bệnh nhân để xác định bệnh. Y học cổ truyền chú trọng việc quan sát các biểu hiện bệnh tật phản ánh ra bên ngoài cơ thể ở các bộ phận tiêu biểu như mắt, lưỡi, họng,… Theo như nền y học này, các bộ phận này đều có mối liên hệ nhất định với các bộ phận phủ tạng nằm sâu bên trong cơ thể.
Văn chẩn
Cũng tương tự như vọng chẩn, các bác sĩ y học cổ truyền sẽ lắng nghe kỹ thông tin từ người bệnh và quan tâm đến các biểu hiện thuộc về tính chất âm thanh như tiếng thở, tiếng ho khan ho có đờm, rên,… từ các bệnh nhân.
Vấn chẩn
Các thói quen sinh hoạt trong cuộc sống thường ngày cùng chế độ dinh dưỡng và tâm sinh lý sẽ được các bác sĩ ghi nhận để chẩn đoán bệnh và được gọi là phương pháp vấn chẩn. Từ các thông tin được cung cấp, các bác sĩ có thể biết được tiến triển của căn bệnh cũng như thời gian khởi phát để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Thiết chẩn
Với thiết chẩn, các bác sĩ sẽ trực tiếp sờ, nắn lên các vị trí như tay, chân, bụng và mạch hoặc sử dụng một số dụng cụ đi kèm để khám bệnh. Việc xem mạch sẽ giúp họ biết được hiện trạng suy yếu của các tạng phủ và vị trí nông sâu hay tính chất về hàn nhiệt của căn bệnh.

Phương pháp điều trị của y học cổ truyền
Sau đây là một số phương pháp điều trị tiêu biểu của ngành y học cổ truyền còn được ứng dụng rộng rãi trong ngày nay:
- Châm cứu: Các bác sĩ sẽ sử dụng các chiếc kim bằng kim loại nhỏ để châm xuyên qua lớp da, sau đó chuyển động bằng tay hoặc sử dụng biện pháp kích điện để tác động đến hệ thần kinh trung ương. Cơ chế này giúp giải phóng các chất hóa học vào trong cơ, tủy sống hay não và thúc đẩy khả năng tự chữa bệnh một cách tự nhiên của cơ thể.
- Xoa bóp, bấm huyệt: Đây không những là một phương pháp chữa trị các căn bệnh mãn tính mà còn giúp cho việc phòng bệnh rất hiệu quả. Cách thức hoạt động chính là sử dụng bàn tay và ngón tay để tác động lực lên các huyệt trên cơ thể bệnh nhân.
- Uống thuốc: Thuốc ngành y học cổ truyền đều có thành phần từ nguyên liệu của thiên nhiên bao gồm cả thực vật và động vật. Mỗi vị thuốc sẽ được kết hợp với các dược liệu khác nhau tùy theo chứng bệnh. Đặc trưng của thuốc y học cổ truyền đó là có thể sử dụng được trong thời gian rất dài, phù hợp trong việc chữa trị các căn bệnh mãn tính.

Điểm mạnh của Y Học Cổ Truyền
- Hạn chế tác dụng không mong muốn: Nhiều phương pháp, nguyên liệu Y Học Cổ Truyền được sử dụng trong việc khám đông y cho người bệnh thường có tính an toàn cao. Các loại thuốc chủ yếu đều đến từ thiên nhiên, ví dụ như quả, hoa, thân cây, rễ cây, lá cây… Điều này sẽ hạn chế được tác dụng phụ đối với cơ thể bệnh nhân.
- Điều trị hiệu quả: Y Học Cổ Truyền giúp mang lại hiệu quả cho bệnh nhân trong việc hỗ trợ điều trị bệnh mãn tính, do tính chất bệnh cần được chữa trị lâu dài song song hạn chế tác dụng phụ. Ngoài ra, khám đông y không chỉ đẩy lùi được bệnh mà còn giúp bổ sung dưỡng chất, mang lại tác dụng trong tốt trong thẩm mỹ.
Nhược điểm của khám đông y
- Thời gian tác dụng chậm: Đa số thuốc uống trong Y Học Cổ Truyền tuy mang lại hiệu quả cao nhưng tác dụng thường đến chậm, không nhanh như đối với Tây y. Ngoài ra, khâu bào chế thuốc thường khá kỳ công và mất nhiều thời gian. Nhiều loại thuốc trong phòng khám đông y thường có mùi đặc trưng và khá khó uống, đặc biệt với người bệnh chưa quen.
- Nguồn nhân lực Y Học Cổ Truyền còn hạn chế: Bác sĩ Y Học Cổ Truyền sau khi tốt nghiệp tại trường phải trải qua một quá trình học hỏi lâu dài sau đó, tích lũy kinh nghiệm, thực hành liên tục rồi mới được hành nghề. Hiện tại, nềnY Học Cổ Truyền vẫn chưa thật sự đầu tư nhiều về số lượng cơ sở khám đông y cũng như chất lượng nhân viên y tế và trình độ hiểu biết từ phía bệnh nhân.
Y Học Cổ Truyền có thể mang lại hiệu quả chữa trị bệnh một cách an toàn và lâu dài. Tuy nhiên, bệnh nhân nên tham vấn thầy thuốc về việc kết hợp liệu pháp Tây y và Y Học Cổ Truyền đúng cách để đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả điều trị.
Hiện nay, Xu thế nhiều quốc gia đã đưa y học cổ truyền của họ vào hệ thống y tế chính thống, được thực hành bởi các bác sĩ y khoa, sử dụng cả các phương pháp y khoa kết hợp y học cổ truyền, nhằm tạo điều kiện mở rộng y học, tìm các phương pháp điều trị mới, thể hiện tính độc lập và bản sắc y học của từng quốc gia.
Hocvienspadongy.com tổng hợp !
